Hakkaniyetli Paylaşım ve Adalet
Miras ve Muris Muvazaası
“Mirasçıların haklarını ihlal eden hileli devirlere karşı, Muris Muvazaası ile adaletin tesis edilmesi ve saklı payların korunması için uzman hukuk rehberliği.”
Muris Muvazaası: Mirasçıdan Mal Kaçırmanın Hukuki Boyutu
Muris Muvazaası, bir kimsenin mirasçılarının ileride sahip olacağı miras haklarını engellemek amacıyla yaptığı danışıklı işlemler bütünüdür. En sık rastlanan Muris Muvazaası biçimi, murisin taşınmazını gerçekte bağışlamak istemesine rağmen tapuda bu işlemi satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi gibi göstermesidir. Bu tür işlemlerde temel amaç, görünürdeki işlemin danışıklı olduğunu, asıl iradenin ise bağış niteliği taşıdığını ispatlayarak tapu kaydının iptalini sağlamaktır. Tapu İptal ve Tescil Davası ile Muris Muvazaası süreçleri çoğu zaman birlikte yürütülür.
Kurucu Avukat
Av. Berkan Görceğiz
Kurucu Avukat
Av. Turkay Karatas
Muris Muvazaası: Tenkis Davası ve Saklı Pay
Miras bırakanın tasarruf özgürlüğünü aşarak mirasçıların saklı paylarına müdahale etmesi durumunda Muris Muvazaası ile birlikte tenkis davası gündeme gelebilir. Türk Medeni Kanunu uyarınca altsoy, anne-baba ve eşin saklı payları korunmaktadır. Miras bırakanın sağlığında yaptığı karşılıksız kazandırmalar veya vasiyetname yoluyla yaptığı tasarruflar saklı payı ihlal ediyorsa, bu oranların yasal sınıra çekilmesi için dava açılması mümkündür.
Muris Muvazaası: İzale-i Şuyu Davası
Miras kalan malların paylaşımı konusunda mirasçılar arasında anlaşma sağlanamadığında, Muris Muvazaası iddialarıyla birlikte ortaklığın mahkeme yoluyla giderilmesi gerekebilir. Taşınmazın aynen taksimi mümkün değilse, taşınmazın satış yoluyla paraya çevrilmesi ve bedelin mirasçılara payları oranında dağıtılması sağlanır. Bu süreçte taşınmazın güncel piyasa değerinin doğru tespiti kritik önem taşır.
Muris Muvazaası İspatında Teknik Kriterler
Mahkemeler Muris Muvazaası değerlendirmesinde murisin mal satmaya ihtiyacı olup olmadığı, alıcının ödeme gücü, satış bedeli ile rayiç değer arasındaki fark, aile içi ilişkiler ve yerel gelenekler gibi kriterleri dikkate alır. Eğer miras bırakan tüm malvarlığını yalnızca bir mirasçıya devretmiş ve diğer mirasçıları miras hakkından mahrum bırakmışsa, bu durum hayatın olağan akışı içinde ayrıca değerlendirilir. İcra Hukuku ile takip işlemleri de gerekli hallerde bu süreçlere eşlik edebilir.
Muris Muvazaası Teknik Bilgi Bankası
Muris yaşadığı sürece Muris Muvazaası davası açılamaz. Dava hakkı ancak murisin ölümüyle birlikte doğar ve herhangi bir zamanaşımına tabi değildir. Muris Muvazaası iddiası her zaman ileri sürülebilir.
Türk Medeni Kanunu’na göre murisin altsoyu (çocukları, torunları), anne-babası ve sağ kalan eşi saklı pay sahibi mirasçılardır. Muris Muvazaası bu saklı payları ihlal ettiğinde tenkis davası açılır. Kardeşlerin saklı pay hakkı 2007 yılında kaldırılmıştır.
Tapudaki satış bedeli ile gerçek değer arasındaki fark, alıcının ekonomik gücünün yetersizliği, aile içi husumetler ve tanık ifadeleri Muris Muvazaası ispatında en temel araçlardır. Murisin mal satmaya ihtiyacı olmaması da Muris Muvazaası delilidir.
Mirasçıların saklı paylarına tecavüz edildiğini öğrendikleri tarihten itibaren 1 yıl ve her halükarda vasiyetnameler için açılma tarihinden, diğer tasarruflar için mirasın açılmasından itibaren 10 yıldır. Muris Muvazaası zamanaşımına tabi değildir.
Eğer muris, bakıma muhtaç olmadığı halde sırf Muris Muvazaası amacıyla bu sözleşmeyi yapmışsa veya bakım borcu yerine getirilmemişse sözleşme iptal edilebilir.
Evet, mirasın kayıtsız şartsız reddi durumunda, mirasçı murisin hiçbir borcundan sorumlu tutulamaz. Muris Muvazaası ile borca batık tereke birbirinden farklıdır.
Bu durumda Muris Muvazaası değil, tenkis davası açılmalıdır. Taşınmazın kendisi değil, nakit paranın (veya o parayla alınan malın) bedeli talep edilir.
Evet, hatalı veya eksik düzenlenen mirasçılık belgelerinin iptali ve yenisinin düzenlenmesi Muris Muvazaası davası sırasında her zaman talep edilebilir.
“Mirasın Hükmen Reddi” yoluna gidilmelidir. Bu dava, 3 aylık süreye tabi olmaksızın Muris Muvazaası ile birlikte her zaman açılabilir.
Resmi şekilde (noter huzurunda ve iki tanıkla) düzenlenen vasiyetnameler, Muris Muvazaası iddialarına karşı ispat gücü en yüksek ve iptali en zor olan vasiyetnamelerdir.
Eğer torunun anne veya babası (murisin çocuğu) muristen önce ölmüşse, torun “halefiyet” yoluyla Muris Muvazaası davası açma hakkına sahip doğrudan mirasçı olur.
Yazılı şekilde yapılması ve tüm mirasçıların ıslak imzasını taşıması şarttır. Muris Muvazaası şüphesi varsa tapulu taşınmazlar için noter onayı pratiklik sağlar.
Üvey anne/baba ile üvey çocuklar arasında kan bağı olmadığı için, Muris Muvazaası kapsamında vasiyetname bulunmadığı sürece birbirlerine mirasçı olamazlar.
Mahkeme aracılığıyla murisin son 5-10 yılına ait tüm banka hareketleri, çekilen paralar ve gönderilen kişiler Muris Muvazaası tespiti için incelenir.
Elbirliği mülkiyeti devam ederken sadece diğer mirasçılara pay devri yapılabilir. Muris Muvazaası riski varsa üçüncü kişilere satış için ortaklığın giderilmesi gerekir.
Kendisinden uzun süre haber alınamayan kişinin mahkemece gaipliğine karar verilirse, mirasçıları Muris Muvazaası riski altında teminat karşılığı mirası devralabilir.
Mirasçı, murise veya yakınlarına ağır bir suç işlemişse veya ailevi görevlerini ağır şekilde ihlal etmişse Muris Muvazaası ile birlikte mirasçılıktan çıkarılabilir.
Evet, evlatlık öz çocuk gibi saklı pay sahibidir ve Muris Muvazaası davası açma hakkına sahiptir. Hem evlat edinenden hem de kendi öz ailesinden miras alabilir.
Saklı payı ihlal eden tüm karşılıksız kazandırmalar, Muris Muvazaası kapsamında ölüm tarihinden geriye dönük olarak belirli şartlar altında tenkise tabidir.
Taşınmaz icra müdürlüğü eliyle açık artırma usulüyle satılır ve Muris Muvazaası iddiaları sonuçlandıktan sonra masraflar düşülüp paylar dağıtılır.
Murisin ölümünden sonra Sulh Hukuk Mahkemesi’nin vasiyetnameyi tüm mirasçılara okuyup usulen ilan etmesi sürecidir. Muris Muvazaası şüphesi burada gündeme gelir.
Özellikle terekenin miktarının tam bilinemediği Muris Muvazaası durumlarında tazminat alacakları için açılması mümkündür.
Mütekabiliyet esası ve yasal kısıtlamalar çerçevesinde yabancılar da Muris Muvazaası davası açarak Türkiye’deki taşınmazlardan miras payı alabilir.
Ortaklığın giderilmesi (İzale-i Şuyu) davalarında Muris Muvazaası iddiası olsa bile dava açmadan önce arabulucuya başvurmak artık yasal bir zorunluluktur.
Muris Muvazaası davaları on yıllarca sürebilecek karmaşıklıktadır. Yanlış açılan bir Muris Muvazaası davası, tüm hakların kaybına ve yüksek yargılama giderlerine yol açar.
Muris Muvazaası İle Haklarınızı Geri Alın
Muris Muvazaası ile elinizden alınan haklarınızı, yüksek yargı içtihatları ve titiz takip ile geri kazandırıyoruz. Saklı payınızı koruyoruz.
HUKUKİ DANIŞMANLIK ALIN